แก้หมันมีกี่วิธีและข้อควรรู้ก่อนตัดสินใจแก้หมัน

การผ่าตัดแก้หมันเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในปัจจุบัน ซึ่งเป็นหนึ่งวิธีที่จะช่วยทำให้ฝ่ายหญิงที่ทำหมันไปแล้วสามารถกลับมามีบุตรได้อีกครั้ง วันนี้เรามาไขข้อข้องใจกันว่าการผ่าตัดแก้หมันนั้นทำอย่างไรและข้อควรรู้ก่อนตัดสินใจแก้หมันมีอะไรบ้าง รวมถึงมีทางเลือกอื่นหรือไม่ที่จะช่วยเพิ่มโอกาสการมีบุตรโดยที่ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดแก้หมัน

การผ่าตัดทำหมัน เป็นวิธีการคุมกำเนิดถาวรที่ได้รับความนิยมมากที่สุด โดยการผูก รัด หรือทำลายส่วนหนึ่งบริเวณท่อนำไข่ เพื่อป้องกันไม่ให้อสุจิเดินทางมาผสมกับไข่จนเกิดการตั้งครรภ์ได้ หลังการทำหมันแล้วหากฝ่ายหญิงต้องการที่จะกลับมามีบุตรได้อีกครั้ง จึงต้องทำการแก้หมันก่อนโดยการผ่าตัดเปิดแผลหน้าท้องเพื่อเย็บท่อนำไข่ทั้งสองข้างที่ถูกตัดไปบางส่วนให้กลับมาเชื่อมต่อกันเพื่อเพิ่มโอกาสในการมีบุตรได้อีกครั้ง

การผ่าตัดแก้หมันในปัจจุบันนั้นจะมีด้วยกันอยู่ 2 วิธี ดังนี้

1. ผ่าตัดแก้หมันแบบเปิดหน้าท้อง

การผ่าตัดแก้หมันแบบเปิดหน้าท้อง เป้นการผ่าตัดโดยใช้การกรีดให้มองเห็นบริเวณท่อนำไข่ จากนั้นจะทำการเย็บเชื่อมต่อท่อนำไข่ทั้งสองข้างเข้าหากันตามเดิม

2. ผ่าตัดแก้หมันแบบส่องกล้อง

การผ่าตัดแก้หมันแบบส่องกล้อง เป็นการเจาะหน้าท้องให้เกิดช่องขนาดเล็ก เพื่อสอดอุปกรณ์เข้าไปลักษณะอุปกรณ์จะคล้ายท่อ ปลายท่อจะติดอุปกรณที่ใช่สำหรับการผ่าตัด และอุปกรณ์อื่นๆ

การผ่าตัดแก้หมัน จำเป็นต้องเข้าพบแพทย์เพื่อประเมินอัตราความสำเร็จ โอกาสในการตั้งครรภ์ก่อนตัดสินใจเข้ารับบริการ เพื่อให้ทราบว่าการผ่าตัดแก้หมันสามารถเพิ่มโอกาสการมีบุตรให้กับคุณผู้หญิงอีกครั้ง โดยแพทย์จะใช้หลักเกณฑ์ในการประเมินดังต่อไปนี้

1. อายุของผู้เข้ารับบริการ อายุนั้นส่งผลต่ออัตราการตั้งครรภ์และภาวะแทรกซ้อนที่อาจตามมา
2. ลักษณะการทำหมันมาก่อนหน้านี้ เช่น การทำหมันโดยตัดบริเวณท่อนำไข่เพียงเล็กน้อยมีโอกาสแก้หมันสำเร็จมากกว่าผู้ที่ทำหมันแบบการใช้ไฟ้าจี้เข้าไปเพื่อปิดบริเวณท่อนำไข่ ลักษณะนี้อาจไม่สามารถแก้หมันได้
3. ปัญหาสุขภาพต่างๆ เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิต
4. สุขภาพที่ระบบสืบพันธ์ ฝ่ายหญิงและฝ่ายชาย ต้องตรวจสุขภาพเพื่อดูโอกาสในการตั้งครรภ์ว่ามีมากน้อยเพียงใด
5. ความยาวและความสมบูรณ์ของท่อนำไข่ หากท่อนำไข่สั้นจนเกินไปหรือเกิดความเสียหายอาจส่งผลต่อการผ่าตัดแก้หมันได้
6. ระยะเวลาในการทำหมัน หากปล่อยไว้นานจะทำให้อัตราในความสำเร็จของการแก้หมันลดลง
7. น้ำหนักตัวเยอะจนเกินไปส่งผลต่ออัตราความสำเร็จในการแก้หมัน

เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการแก้หมัน คนไข้ควรเตรียมตัวก่อนวันนัดผ่าตัดแก้หมัน ดังนี้

1. พบแพทย์เพื่อเข้ารับคำปรึกษาแก้หมัน
2. รับประทานอาหารที่มีคุณประโยชน์ จะช่วยให้ร่างกายฟื้นฟูได้ไวขึ้น
3. งดใช้ยาที่ต้านการแข็งตัวของเลือด อย่างน้อย 7 วันก่อนผ่าตัด
4. งดสมุนไพรและวิตามินบางประเภท ควรให้แพทย์พิจรณาตัวยา
5. งดน้ำงดอาหาร 8 ชั่วโมงก่อนเข้ารับการผ่าตัด
6. สวมเสื้อผ้าที่คล่องตัวถอดและเปลี่ยนได้ง่ายในวันเข้ารับการผ่าตัดแก้หมัน

การผ่าตัดแก้หมันเพื่อเชื่อมต่อบริเวณท่อนำไข่ 2 วิธีนี้มีลักษณะที่คล้ายกัน ใช้เวลาในการผ่าตัดประมาณ 2-3 ชั่วโมง  เพียงแต่แตกต่างกันแค่วิธีการผ่าตัด โดยการผ่าตัดส่องกล้องจะได้รับความนิยมมากกว่าในปัจจุบัน เนื่องจากแผลเล็กและฟักฟื้นเร็ว

ขั้นตอนแก้หมันแบบผ่าตัดเปิดหน้าท้อง

แพทย์ทำการดมยาสลบ และกรีดบริเวณหน้าท้องขนาดเล็ก ให้มองเห็นบริเวณท่อนำไข่และตรวจดูความยาวของท่อนำไข่และเย็บเพื่อเชื่อมต่อกัน จากนั้นแพทย์จะฉีดสีเข้าไปยังมดลูกเพื่อตรวจดูว่าสีนั้นผ่านเข้าไปยังบริเวณมดลูกได้หรือไม่ ก่อนจะเย็บปิดแผลให้คนไข้

ขั้นตอนแก้หมันแบบผ่าตัดส่องกล้อง

แพทย์ทำการดมยาสลบ และเปิดหน้าท้องช่องเล็กๆเพื่อทำการส่องกล้องและอุปกรณ์สำหรับผ่าตัดเข้าไป จากนั้นจะทำการตรวจสอบดูว่าความยาวบริเวณท่อนำไข่สามารเชื่อมต่อกันได้หรือไม่ จากนั้นจะทำการเย็บเพื่อเชื่อมต่อกันและฉีดสีดูว่าไม่มีการอุดตันบริเวณท่อนำไข่ โดยวิธีนี้เป็นวิธีที่นิยมทำมากที่สุดเพราะมีการเปิดแผลขนาดเล็กเพียง 1 เซนติเมตร

เมื่อแพทย์ประเมินให้กลับบ้านได้ หลังจากได้รับการผ่าตัดแก้หมันแล้ว คนไข้ควรดูแลตัวเองดังนี้

1. หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหรือยกของหนักๆ ประมาณ 3 สัปดาห์
2. ทำความสะอาดบริเวณแผลตามคำแนะนำของแพทย์
3. งดอาบน้ำ 48 ชั่วโมงหลังผ่าตัด ป้องกันแผลโดนน้ำจนเกิดการติดเชื้อ
4. สามารถทำกิจวัตรประจำวันต่างๆได้ตามปกติ ภายใน 2-7 วัน

การผ่าตัดแก้หมันบริเวณช่องท้อง นอกจากจะต้องเสี่ยงเผชิญกับภาวะแทรกซ้อนเเล้ว ยังมีปัจจัยเสี่ยงอื่นๆที่อาจตามมาหลังได้รับการผ่าตัดด้วย เช่น

• อวัยวะใกล้เคียงอาจได้รับการเสียหาย เช่น บริเวณกระเพาะปัสสาวะ ลำไส้ หลอดเลือดแดงส่งผลทำให้เลือดออกเยอะผิดปกติ
• การอุดตันบริเวณท่อนำไข่จากแผลผ่าตัด
• มีอาการปวดช่วงกล้ามเนื้ออุ้งเชินกราน
• แก้หมันไม่สำเร็จ เช่น การแก้หมันสำเร็จเพียงข้างเดียว จึงทำให้โอกาสในการตั้งครรภ์ก็จะน้อยตามมา

การผ่าตัดแก้หมันแบบเปิดหน้าท้อง หรือ การผ่าตัดแก้หมันแบบส่องกล้อง นั้นถือว่ามีอัตราความสำเร็จในการตั้งครรภ์ที่ใกล้เคียงกัน หลังจากได้รับการผ่าตัดแก้หมันแล้ว แพทย์จะนัดพบเพื่อตรวจดูท่อนำไข่ของคนไข้เพื่อว่าไม่พบการอุดตันบริเวณท่อนำไข่เเล้ว โดยโอกาสสำเร็จในการตั้งครรภ์จะอยู่ที่ 15-20%

การผ่าตัดแก้หมัน นั้นสามารถเข้ารับบริการได้ทั้งโรงพยาบาลรัฐและเอกชน ซึ่งจะมีค่าใช้จ่ายที่แตกต่างกันค่อนข้างมาก โดยโรงพยาบาลรัฐ ราคาผ่าตัดแก้หมัน ประมาณ 20,000 บาท แต่หากเป็นโรงพยาบาลเอกชน ราคาผ่าตัดแก้หมัน จะเริ่มต้นที่ 70,000 – 150,000 บาท

นอกจากวิธีการผ่าตัดแก้หมันแล้ว ฝ่ายหญิงที่ทำหมันแล้วอยากมีบุตรเพิ่มหรือฝ่ายหญิงที่ต้องการทำหมันแต่กลัวตัวเองเปลี่ยนใจอยากมีลูกในอนาคต และไม่ต้องการผ่าตัดแก้หมัน และในปัจจุบันเราสามารถพึ่งเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธ์ได้ด้วยการผสมเทียมหากต้องการมีบุตรเพิ่ม ไม่ว่าจะเป็นการฝากไข่แช่แข็ง หรือการทำเด็กหลอดแก้ว ได้โดยไม่จำเป็นต้องเสียเวลาหรือรับความเสี่ยงจากการผ่าตัดแก้หมันก่อน

1. การวางแผนฝากไข่

การฝากไข่ เหมาะสำหรับสาวโสดหรือผู้ที่ต้องการวางแผนมีบุตรในอนาคต โดยสามารถฝากไข่แช่แข็งไว้ในธนาคารไข่เพื่อเก็บรักษาคุณภาพเซลล์ไข่ให้เหมือนวันแรกที่เริ่มเก็บไข่ หลังจากฝากไข่แล้วต้องการมีบุตรสามารถนำเซลล์ไข่ออกมาละลายเพื่อทำเด็กหลอดแก้วต่อไป วิธีนี้ผู้หญิงที่เป็นหมันสามารถทำได้โดยไม่จำเป็นต้องผ่าตัดแก้หมันก่อน

2. การทำเด็กหลอด (IVF)

การทำเด็กหลอดแก้ว (IVF) เหมาะสำหรับผู้หญิงที่ทำหมันแล้ว โดยใช้วิธีการผสมเทียมข้ามผ่านอุสรรคที่ท่อนำไข่ไป โดยการคัดเซลล์ไข่และอสุจิคุณภาพดีออกจากห้องแล็บ นำมาผสมกันบนจานทดลอง จากนั้นเลี้ยงจนได้ตัวอ่อนระยะ 3 วัน ก่อนย้ายกลับเข้าไปยังโพรงมดลูกให้ตั้งครรภ์

3. การทำอิ๊กซี่ (ICSI)

การทำอิ๊กซี่ (ICSI) คล้ายกับการทำ IVF แต่จะแตกต่างกันที่ไม่ต้องรอให้เซลล์ไข่และอสุจิผสมกันเอง แต่ในปัจจุบันมีการพัฒนาทางด้านเครื่องมือ โดยใช้เครื่องอิ๊กซี่ในการเจาะและฉีดอสุจิเข้าไปยังเซลล์ไข่โดยตรง ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ไม่ต้องรอให้อสุจิวิ่งไปเจอเซลล์ไข่เอง โดยผู้หญิงที่ทำหมันแล้วสามารถใช้วิธีนี้ในการรักษามีบุตรยากได้โดยไม่จำเป็นต้องผ่าแก้หมันก่อนเช่นกัน

หมันถาวร แก้ได้ไหม

คุณแม่ที่ทำหมันถาวรสามารถแก้หมันได้ด้วยวิธีผ่าตัดแก้หมัน  โดยการผ่าตัดเพื่อทำให้ท่อรังไข่ที่ตัดหรือผูกนั้นกลับมาใช้งานได้ปกติอีกครั้ง

ผ่าตัดแก้หมัน พักฟื้นกี่วัน

หลังได้รับการผ่าตัดแก้หมันแล้ว ผู้ป่วยจะใช้เวลาในการพักฟื้นที่โรงพยาบาลประมาณ 2-3 วัน หากไม่พบภาวะแทรกซ้อนใดๆ จึงสามารถกลับบ้านได้

แก้หมันกี่เดือน ถึงจะท้อง

หลังจากได้รับการผ่าตัดแก้หมันได้ 3 เดือน แพทย์จะนัดตรวจดูบริเวณท่อนำไข่หากไม่พบการอุดตัน ก็สามารถกลับมามีโอกาสตั้งครรภ์ได้ตามปกติ

ผ่าตัดแก้หมัน แพงไหม มีค่าใช้จ่ายเท่าไหร่

การผ่าตัดแก้หมันมีตั้งแต่ราคาหลักหมื่อนไปจนถึงหลักแสน ขึ้นอยู่กับผู้ใช้บริการว่าจะเลือกเข้ารับการรักษาที่ใด โรงพยาบาลรัฐบาลราคาประมาณหลักหมื่นบาทต้นๆ หากเป็นโรงพยาบาลเอกชนราคาก็จะสูงขึ้นตามลำดับ มีตั้งแต่หลักหมื่นปลายๆไปจนถึงหลักแสนบาท

การแก้หมันนั้นคือการช่วยให้ผู้หญิงที่ทำหมันแล้วสามารถกลับมามีบุตรได้อีกครั้ง ด้วยการผ่าตัดบริเวณหน้าท้องเพื่อให้เห็นท่อนำไข่และทำการเย็บท่อนำไข่ทั้งสองข้างให้เชื่อมต่อกันอีกครั้ง ส่งผลทำให้อสุจิสามารถเดินทางมาเจอกับไข่เพื่อตั้งครรภ์ได้ แต่การแก้หมันนั้นก็อาจทำให้ผู้รับบริการมีปัจจัยเสี่ยงในการผ่าตัดเพิ่มขึ้นได้เช่นกัน ไม่ว่าจะเป็น ผ่าแล้วทำให้เกิดพังผืดไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ อวัยวะใกล้เคียงอาจได้รับความเสียหายหรือภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นหลังผ่าตัด ดังนั้นท่านใดที่สนใจผ่าตัดแก้หมันควรศึกษาข้อมูลให้ละเอียดก่อนเข้ารับบริการ

หากท่านใดมีข้อสงสัย สามารถสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ Line@ : @beyondivf