ภาวะถุงน้ำในรังไข มีลูกได้ไหม ? รักษาหายขาดได้หรือไม่ ?

อาการถุงน้ำในรังไข่ (Ovarian Cyst) ที่พบมากในปัจจุบันเป็นอาการที่เกิดขึ้นภายในร่างกายของหญิงที่มีความซับซ้อนและสามารถเกิดโรคที่รุนแรงได้ ยิ่งภายในมดลูกอวัยวะของคุณผู้หญิงไม่ค่อยได้รับการตรวจ ยิ่งสามารถทำให้มีโอกาสเกิดโรคต่างๆ ได้ เช่น มีโอกาสที่จะเกิดถุงน้ำในรังไข่ส่วนมากมักพบในผู้หญิงแถวบริเวณอวัยวะสืบพันธ์โดยเฉพาะบริเวณรังไข่ สามารถเกิดถุงน้ำในรังไข่ขึ้นได้หรือที่หลายๆคนเรียกว่า “ซีสต์รังไข่” นั้นเองยิ่งในเพศหญิงที่เข้าสู้วัยเจริญพันธ์แล้วมีโอกาสที่จะเกิดซีสต์ได้และจะยุบหายไปตามรอบเดือน แต่ก็ยังมีถุงน้ำรังไข่บางประเภทที่มีความจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดออกเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความรุนแรง อาจส่งผลทำให้เกิดอาการปวดท้องน้อยแบบเรื้อรัง หรือ ส่งผลต่อการมีบุตรยากในอนาคตได้

ถุงน้ำในรังไข่เกิดขึ้นในรังไข่บริเวณรอบๆหรือเกิดข้างใดข้างหนึ่ง ส่วนใหญ่ถุงน้ำรังไข่ที่เกิดขึ้นนั้นไม่ทำให้เกิดอาการใดและสามารถหายเองได้โดยไม่ต้องผ่านรักษาหากเมื่อใดที่ถุงน้ำในรังไข่มีขนาดที่ใหญ่ขึ้นอาจส่งผลทำให้เกิดอาการผิดปกติขึ้นได้เช่น อาการปวดท้องน้อย อาการท้องอืดท้องฟ้อ เมื่อรังไข่ได้มีการผลิตไข่ในช่วงระยะเวลาที่ผู้หญิงเป็นประจำเดือน

ถุงน้ำในรังไข่สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทดังนี้

1. ถุงน้ำในรังไข่ที่สามารถเกิดขึ้นเองตามฮอร์โมนภายในร่างกาย

ถุงน้ำในรังไข่ที่เกิดขึ้นจากการทำงานของรังไข่ เพื่อสร้างให้เกิดเซลล์สืบพันธ์โดยจะเป็นลักษณะของถุงน้ำที่สามารถโตขึ้นได้เองตามการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนภายในร่างกายของเพศหญิง และภายหลังจากนั้นถุงน้ำที่โตขึ้นนั้นจะยุบตัวเองได้เองตามธรรมชาติ

2. เนื้องอกในรังไข่ ชนิดร้ายแรงหรือไม่ร้ายแรง

เนื้องอกในรังไข่ชนิดร้ายแรงหรือไม่ร้ายแรงนั้นไม่ใช่ชนิดเดียวกับมะเร็ง ชนิดของเนื้องอกนั้นจะมีลักษณะเฉพาะตัวโดยแพทย์นั้นจะสามารถระบุได้ว่าเป็นเนื้องอกชนิดใด เช่น ถุงน้ำเดอร์มอยด์ (Dermoid Cyst) ภายในถุงน้ำนั้นมีไขมัน รวมทั้งกระดูกและฟัน แพทย์ตรวจพบได้ด้วยวิธีการเอ็กซเรย์หรือการอัลตร้าซาวด์ เนื้องอกบางชนิดมีการสร้างสารเคมีสูงในกระแสเลือดดังนั้นแพทย์จะทำการวินิจฉัยก่อนที่จะทำให้เกิดมะเร็งได้

3.ถุงน้ำที่เกิดขึ้นลักษณะคล้ายกับเนื้องอก

ถุงน้ำที่เกิดขึ้นภายในรังไข่นั้นเกิดจากเยื่อบุโพรงมดลูกที่เจริญเติบโตผิดที่เมื่อมีประจำเดือนเยื่อบุที่บริเวณโพรงมดลูกที่เกาะแถวรังไข่ทำให้เกิดอาการอักเสบจนกลายเป็นถุงน้ำที่มีของเหลวคล้ายเลือกเก่า สีคล้ายช็อกโกแลต หรือช็อกแลตซีส

ภาวะถุงน้ำในรังไข่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนร่างกายในช่วงวันไข่ตกและปัญหาสุขภาพรวมไปถึงปัจจัยเหตุอื่นๆที่มีความเสี่ยงจนทำให้เกิดภาวะถุงน้ำในรังไข่ เช่น

1. ถุงน้ำในรังไข่ที่ไม่ได้เกิดจากรอบเดือนหรือเกิดจากปัญหาฮอร์โมนในร่างกาย

ภาวะถุงน้ำในรังไข่ที่เกิดจากเซลล์ต้นกำเนินของตัวอ่อนนั้นมีทั้ง ผิวหนัง เส้นขน ฟันอยู่ในถุงน้ำมีโอกาสที่จะกลายเป็นมะเร็งได้ยากคือถุงน้ำเดอร์มอยด์ ถุงน้ำที่พบแถวบริเวณเนื้อเยื่อรังไข่ มีของเหลวอยู่ภายใน คือถุงน้ำซิสตาดีโนมา และนอกจากนั้นแล้วยังเกิดได้จากความผิดปกติของฮอร์โมนเพศ

2. ตรวจพบภาวะถุงน้ำในรังไข่มาก่อนและเข่าข่ายกลุ่มผู้เป็น PCOS

ภาวะถุงน้ำในรังไข่เกิดขึ้นแล้วสามารถเกิดขึ้นใหม่ได้และเกิดขึ้นในกลุ่มผู้มีอาการ PCO (Polycystic Ovary Syndrome) มีถุงน้ำขนาดเล็กเกิดเป็นจำนวนมากส่งผลกระทบกับรังไข่ และยังอาจจะส่งผลกระทบไปถึงการตั้งครรภ์อีกด้วย ในการตั้งครรภ์นั้นโดยปกติแล้วถุงน้ำที่เกิดขึ้นจะถูกสร้างขึ้นมาเพื่อช่วยในการตั้งครรภ์ระยะแรกจนร่างกายจะสร้างรกได้และบางครั้งถุงน้ำที่เกิดขึ้นอาจจะยังอยู่ภายในรังไข่

3.เกิดจากเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญตัวผิดที่และมีการติดเชื้อบริเวณอุ้งเชิงกราน

ถุงน้ำรังไข่เกิดจากเยื่อบุโพรงมดลูกที่เจริบเติบโตผิดที่เนื้อเยื่อจะเกาะอยู่ตามบริเวณรังไข่จนเกิดเป็นถุงน้ำขึ้นมารวมไปถึงอาการติดเชื้อที่อุ้งเชิงกรานอาการเหล่านี้อาจแพร่กระจายตัวไปยังท่อรังไข่

อาการของถุงน้ำในรังไข่ตามปกติแล้วไม่แสดงอาการหนักจนทำให้เกิดอาการป่วยแต่จะมีลักษณะอาการแบบเล็กน้อยจนบางครั้งถูกมองข้ามไป แต่หากอาการรุนแรงมากขึ้นจนถุงน้ำแตกในถุงน้ำมีขนาดใหญ่มากขึ้นเรื่อยๆ จะมีอาการดังนี้

• มีอาการปวดแถวบริเวณส่วนล่างใกล้ถุงน้ำรังไข่ เป็นๆหายๆ
• ระหว่างมีประจำเดือนปวดท้องน้อย
• ประจำเดือนไม่สม่ำเสมอ
• ท้องอืด ท้องผูก
• มีอาการปวดระหว่างมีเพศสัมพันธ์
• มีอาการคลื่นไส้/อาเจียน

อาการของถุงน้ำในรังไข่ที่รุนแรงและควรเข้าพบแพทย์มักจะมีอาการที่รุนแรงมากขึ้นเมื่อถุงน้ำในรังไข่แตก ควรรีบเข้พบแพทย์เพื่อตรวจเช็คทันที โดยมีอาการดังนี้

• อาการปวดท้องน้อยแบบรุนแรง
• มีไข้
• คลื่นไส้/อาเจียน
• หายใจเร็วขึ้น
• หน้ามืด/เวียนหัว
• ปวดท้องน้อยเฉียบพลัน
• หน้าท้องใหญ่ขึ้นแบบไม่ปกติ

ถุงน้ำในรังไข่ตามปกติแล้วในบางกรณีสามารถฝ่อไปเองได้ตามธรรมชาติ โดยไม่ต้องผ่านการผ่าตัด แต่ก็ยังมีถุงน้ำในรังไข่ที่ต้องผ่านการรักษาด้วยการผ่าตัดเนื่องด้วยอาการที่รุนแรงมากขึ้น เช่น มีอาการปวดท้องจนไม่สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ เกิดจากอาการแทรกซ้อนเช่น ถุงน้ำแตกจนทำให้มีอาการที่รุนแรงขึ้น เมื่อถุงน้ำในรังไข่แตกทำให้เกิดพังผืดได้ ร่วมกับอาการปวดเรื้อรังที่อาจจะส่งผลกระทบไปถึงการมีลูกยาก หากถึงตอนนั้นแล้วนั้นสามารถใช้วิธีการรักษาโดยแพทย์เฉพาะทางร่วมกับการใช้เทคโนโลยีในการเจริญพันธ์เพื่อช่วยเพิ่มโอกาสการมีบุตรได้ เช่น กระบวนการทำ IVF/ICSI เป็นต้น

ผู้ช่วยที่มีภาวะถุงน้ำในรังไข่ในเบื้องต้นแพทย์จะซักประวัติของการมีรอบเดือนก่อนพร้อมกับการตรวจภายในโดยใช้อุปกรณ์ตรวจช่วยขยายช่องคลอด เพื่อตรวจหาก้อนเนื้อหรืออาการผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นบริเวณมดลูก รังไข่หรือไม่ หากเมื่อแพทย์ตรวจพบถุงน้ำในรังไข่แพทย์จะวางแผนเฝ้าประเมินอาการและวางแผนการรักษาต่อไป นอกจากนั้นแล้วแพทย์จะวินิจฉัยปัญหาถุงน้ำรังไข่ด้วยวิธีการอื่นเพิ่มเติม ดังนี้

• อัลตร้าซาวด์  ใช้วิธีการอัลตร้าซาวด์เพื่อตรวจเช็คเพื่อตรวจขนาด รูปร่าง ของถุงน้ำที่เกิดขึ้นและบริเวณที่มีถุงน้ำ
• ตรวจการตั้งครรภ์  การตรวจการตั้งครรภ์เพื่อหาสาเหตุเพราะการตั้งครรภ์อาจเป็นปัจจัยในการเกิดถุงน้ำในรังไข่ได้
• ตรวจเลือด การตรวจเลือดตรวจฮอร์โมนเอสโตรเจนและเจสเตอโรน เช็คความผิดปกติของฮอร์โมนที่อาจเป็นปัจจัยของการเกิดถุงน้ำในรังไข่

การรักษาอาการถุงน้ำในรังไข่เมื่อตรวจพบแล้วแพทย์จะให้เฝ้าดูอาการว่าถุงน้ำที่เกิดขึ้นและตรวจร่างกายซ้ำเพื่อตรวจเช็คว่าถุงน้ำหายไปหรือไม่หากถุงน้ำในรังไข่ยังไม่หายแพทย์จะดำเนินการรักษาตามวิธีการที่เหมาะสมกับระดับความรุนแรง เช่น

1. การรักษาแบบไม่ผ่าตัด

หากอาการถุงน้ำในรังไข่ไม่สามารถหายเองได้แพทย์แพทย์จะพิจาณาสั่งยารับประทานและนัดเข้ามาติดตามอาการ หากถุงน้ำที่เกิดขึ้นยังไม่ยุบตัวลงหรือมีขนาดใหญ่ขึ้น แสดงไม่ใช่ถุงน้ำรังไข่ (Functional Cysts) แพทย์จะพิจารณาให้ผ่าตัด

2. การผ่าตัดถุงน้ำในรังไข่

เมื่ออาการถุงน้ำรังไข่ผ่านการพิจารณาจากแพทย์ว่าเป็นถุงน้ำรังไข่ (Functional Cysts) เช่น ช็อกโกแลตซีสต์ หรือส่งผลต่อการมีบุตรยาก เป็นเนื้องอกรังไข่ แพทย์จะรักษาด้วยวิธีการผ่าตัดด้วยวิธีแบบการส่องกล้อง ผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้องหรือผ่าตัดเลาะซีสต์ออก บางกรณีจำเป็นต้องตัดมดลูกด้วยวิธีการที่แพทย์ใช้นั้นจะขึ้นอยู่กับอาการของผู้ป่วยด้วย

ภาวะถุงน้ำในรังไข่ยังไม่มีวิธีใดที่จะป้องกันได้มีเพียงแต่ทำได้เพียงลดความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นซ้ำได้เท่านั้น โดยแพทย์จะสั่งยาปรับฮอร์โมนให้ทานเพื่อยับยั้งภาวะตกไข่และแนะนำให้ผู้หญิงควรตรวจภายในประจำปีเพื่อเป็นการตรวจความผิดปกติและสักเกตความเปลี่ยนแปลงของรังไข่เพื่อที่แพทย์จะได้วินิจฉัยและรักษาได้ทันเวลา นอกจากนั้นแล้วหากสังเกตอาการตัวเองว่ามีความผิดปกติ เช่นอาการปวดท้องประจำเดือนบ่อย ๆ ต่อเนื่องเป็นเวลานาน เบื่ออาหาร น้ำหนักลดเร็วผิดปกติ เป็นต้นหากพบว่ามีอาการเหล่านี้ควรรีบเข้าพบแพทย์ทันที

ถุงน้ำในรังไข่ อันตรายไหม

อาการถุงน้ำในรังไข่แต่ละชนิดอันตรายแตกต่างกัน ถุงน้ำในรังไข่แบบปกติจะเกิดขึ้นตามรอบประจำเดือนเมื่อไข่ตกแล้วถุงน้ำที่เกิดขึ้นนั้นจะหายไปเองได้โดยไม่เป็นอันตรายและไม่ต้องผ่านการรักษาจากแพทย์ แต่หากในกรณีที่เป็นถุงน้ำในรังไข่ที่ผิดปกติเช่น ช็อกแลตซีสต์ หากไม่ได้รับการรักษาอาจส่งผลให้ซีสต์มีขนาดใหญ่ขึ้น จนไปทำลายเนื้อไข่ที่ปกติได้

ถุงน้ำรังไข่ หายเองได้ไหม

ภาวะถุงน้ำในรังไข่ที่เกิดขึ้นเกิดจากการเปลี่ยนเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนตามรอบเดือน ภาวะถุงน้ำในรังไข่ที่เกิดในกรณีนี้ไม่จำเป็นต้องรักษา แต่เพียงแต่ต้องคอยติดตามอาการ เพราะโดยปกติแล้วถุงน้ำที่เกิดขึ้นนั้นสามารถหายเองได้แต่หากเป็นถุงน้ำที่ผิดปกติเช่นเป็นช็อกแลตซีสต์ หรือเนื้องอก กรณีนี้ต้องผ่านการตรวจและวางแผนการรักษาตามผลวินิจฉัยของแพทย์

ถุงน้ำในรังไข่ มีลูกได้ไหม

อาการถุงน้ำในรังไข่ที่เกิดขึ้นสามารถหายเองได้แต่ถ้ามีอาการที่รุนแรงมากขึ้น เช่นอาการปวดที่รุนแรงเฉียบพลัน หรือถุงน้ำแตกจนทำให้เกิดพังผืดส่งผลกระทบไปถึงการมีบุตรยาก หากในกรณีต้องการมีบุตรสามารถใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์ด้วยการทำเด็กหลอดแก้วเพื่อช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ได้เพราะในการทำเด็กหลอกแก้ว หรือ ICSI แพทย์จะเลือกคัดไข่ที่คุณภาพดีออกมาผสมกับสเปิร์ม ปฏิสนธิกลายเป็นเป็นตัวอ่อนเลี้ยงจนตัวอ่อนแข็งแรงถึงนำใส่กับเข้าโพรงมดลูกของผู้หญิงวิธีนี้เป็นการเพิ่มโอกาสในการมีบุตรได้

ถุงน้ำในรังไข่ เป็นซ้ำได้ไหม

หากหลังจากการรักษาถุงน้ำในรังไข่แล้วยังมีโอกาสที่จะกลับมาเป็นซ้ำได้อีก หากเป็นซีสต์ที่ไม่ใช่ถุงน้ำรังไข่ปกติที่สามารถหายเองได้ เพราะเกิดจากฮอร์โมนในร่างกายยังไม่กลับมาปกติ เกิดจากหลายปัจจัยที่ทำให้เกิดความเสี่ยง เช่น น้ำหนักตัวที่มากเกินเกณฑ์ อาหารที่ทาน ความเครียด เป็นต้น หรือยังมีการเจริญเติบโตที่ผิดปกติอยู่ เป็นเช่นนั้นจึงต้องติดตามอาการกับแพทย์อยู่ตลอดเพื่อคอยเช็คความผิดปกติที่อาจจะเกิดขึ้น

อาการถุงน้ำในรังไข่  (Ovarian Cyst) ที่ตรวจพบได้มากในปัจจุบันนี้มีอยู่ด้วยกันหลายชนิดทั้งถุงน้ำในรังไข่แบบปกติที่สามารถหายเองได้หรือชนิดที่มีความรุนแรงต้องได้รับการผ่าตัดเพื่อป้องกันไม่ให้รุกรามรุนแรงมากขึ้น เป็นโรคที่สามารถเกิดขึ้นได้กับผู้หญิงในทุกช่วงวัย หากสังเกตว่าตัวเองมีสัญญาณเตือนของอาการถุงน้ำในรังไข่ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและประเมินความรุนแรงและวางแผนการรักษาตามผลวินิจฉัยของแพทย์หากปล่อยทิ้งไว้อาจจะส่งผลกระทบไปถึงการมีบุตรในอนาคต แต่ในปัจจุบันนี้ความเทคโนโลยีที่สามารถช่วยเพิ่มโอกาสในการมีบุตรด้วยวิธีการทำเด็กหลอกแก้วหรือICSI อีกทางเลือกที่สามารถทำให้คุณประสบความสำเร็จในการมีบุตรได้ในอนาคต หากคุณผู้หญิงท่านใดมีข้อสงสัย สามารถทักสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ Line@ : @beyondivf